کابل ۴ در ۱۰ (۴×۱۰) کابل چهاررشته‌ای است که هر رشته آن ۱۰ میلیمتر مربع سطح مقطع دارد: سه رشته برای فازهای L1، L2 و L3 و یک رشته برای نول. این سایز پل میان کابلهای سبک ۴×۶ و کابلهای قدرت ۴×۱۶ است و برای انشعاب سهفاز ۳۲ آمپر، تابلوهای فرعی کارگاه، موتورهای تا حدود ۱۵ کیلووات و مسیرهای طولانی که ۴×۶ در آن‌ها افت ولتاژ زیادی دارد، انتخاب رایجی است. جریان مجاز کابل ۴×۱۰ مسی با عایق PVC بسته به روش نصب حدود ۳۹ تا ۶۰ آمپر است.
انواع کابل ۴×۱۰ در بازار
| نوع | ساختار | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| کابل زمینی NYY | عایق و روکش PVC، مقاوم در برابر رطوبت | کانال، سینی، داکت و دفن در خاک |
| کابل افشان NYMHY | هادی افشان، روکش PVC، انعطاف بالا | تابلو، مسیرهای پرپیچ و تجهیزات دارای لرزش |
| کابل مفتولی | هادی تک‌مفتول یا چندمفتولی سخت | مسیرهای ثابت و مستقیم |
در لمپاولت کابل ۴×۱۰ و ۵×۱۰ زمینی و افشان افشارنژاد خراسان و ارتباط الکتریک سمنان و کابل افشان و مفتولی نیرو کابل زاگرس عرضه می‌شود. تفاوت ساختارها را در تفاوت کابل NYY، NYM و NYMHY ببینید.
کابل ۴ در ۱۰ چند آمپر است؟
جدول زیر جریان مجاز کابل چندرشته مسی با عایق PVC را برای مدار سهفاز (سه هادی باردار) طبق IEC 60364-5-52، در دمای ۳۰ درجه برای هوا و ۲۰ درجه برای خاک و بدون اثر کابلهای مجاور نشان می‌دهد. سایزهای ۴×۶ و ۴×۱۶ برای مقایسه آمده‌اند.
| سایز | داخل لوله در دیوار عایق‌دار (A2) | داخل لوله روی دیوار (B2) | با بست روی دیوار (C) | روی سینی سوراخ‌دار (E) | داخل داکت در خاک (D1) |
|---|---|---|---|---|---|
| 4×6 | 29 A | 34 A | 41 A | 43 A | 38 A |
| 4×10 | 39 A | 46 A | 57 A | 60 A | 50 A |
| 4×16 | 52 A | 62 A | 76 A | 80 A | 64 A |
عدد روش D1 با مقاومت حرارتی خاک ۲.۵ کلوین‌متر بر وات محاسبه شده است و خاک خشک‌تر جریان مجاز را کم میکند. جدول کامل سایزها در جدول جریان مجاز کابل آمده است.
اثر دما و کابلهای کنار هم
برای عایق PVC، ضریب دمای ۴۰ درجه حدود ۰.۸۷ و ۴۵ درجه حدود ۰.۷۹ است. سه مدار کنار هم ضریب حدود ۰.۷ دارند. مثال: کابل ۴×۱۰ داخل لوله روی دیوار (۴۶ آمپر) در موتورخانه ۴۰ درجه به حدود ۴۰ آمپر و اگر کنار دو مدار دیگر روی یک دسته باشد، به حدود ۳۲ آمپر می‌رسد.
کلید مناسب برای کابل ۴×۱۰
قاعده هماهنگی IEC 60364-4-43 این است که جریان نامی کلید بین جریان بار و جریان مجاز کابل پس از ضرایب کاهش باشد.
| شرایط نصب ۴×۱۰ | جریان مجاز تقریبی | بزرگ‌ترین کلید استاندارد |
|---|---|---|
| روی سینی یا با بست روی دیوار، ۳۰ درجه | ۵۷ تا ۶۰ A | 50 A |
| داخل لوله روی دیوار، ۳۰ درجه | 46 A | 40 A |
| داخل لوله، ۴۰ درجه | حدود ۴۰ A | ۳۲ A (با حاشیه اطمینان) |
| داخل لوله، کنار دو مدار دیگر | حدود ۳۲ A | 32 A |
برای این محدوده، کلید مینیاتوری سه‌پل تیپ C یا کلید اتوماتیک کوچک مناسب است. انتخاب کلید را در راهنمای انتخاب کلید مینیاتوری و راهنمای کلید اتوماتیک MCCB ببینید.
کابل ۴×۱۰ برای چند کیلووات مناسب است؟
توان سهفاز تقریباً برابر است با ۱.۷۳ × ۴۰۰ × I × ضریب توان. با ضریب توان ۰.۸۵:
- کلید ۳۲ آمپر: حدود ۱۸.۸ کیلووات بار
- کلید ۴۰ آمپر: حدود ۲۳.۵ کیلووات بار
- کلید ۵۰ آمپر (فقط روی سینی یا با بست): حدود ۲۹.۴ کیلووات بار
برای موتور، جریان نامی پلاک ملاک است. یک موتور ۱۵ کیلووات ۴۰۰ ولت حدود ۲۹ آمپر و یک موتور ۱۸.۵ کیلووات حدود ۳۵ آمپر جریان دارد. کابل ۴×۱۰ برای اولی در اغلب روش‌های نصب و برای دومی روی سینی یا با بست و در طول متوسط مناسب است. راه‌انداز موتور را با جدول انتخاب راه‌انداز موتور سهفاز یا ابزار انتخاب راه‌انداز موتور تعیین کنید.
افت ولتاژ کابل ۴×۱۰ در طول‌های مختلف
با فرمول ساده‌شده سهفاز ΔU = ۱.۷۳ × L × I × ۰.۰۲۲۵ ÷ S برای کابل مسی، بدون در نظر گرفتن راکتانس:
| جریان | ۵۰ متر | ۱۰۰ متر | ۱۵۰ متر |
|---|---|---|---|
| 20 A | ۱.۰٪ | ۱.۹٪ | ۲.۹٪ |
| 32 A | ۱.۶٪ | ۳.۱٪ | ۴.۷٪ |
| 40 A | ۱.۹٪ | ۳.۹٪ | ۵.۸٪ |
اگر افت ولتاژ از حدود ۳ تا ۵ درصد بیشتر شود، باید به ۴×۱۶ رفت. برای طول و جریان دقیق، ماشین‌حساب سطح مقطع کابل را به کار ببرید.
مثال: تابلو فرعی یک کارگاه
یک کارگاه با چند دستگاه سهفاز و مجموع جریان طراحی حدود ۲۸ آمپر، ۶۰ متر از تابلو اصلی فاصله دارد و کابل روی سینی کابل در سالنی با دمای حدود ۳۵ درجه عبور میکند.
- جریان مجاز: ۶۰ آمپر روی سینی × ضریب دما حدود ۰.۹۴ = حدود ۵۶ آمپر؛ با کلید ۳۲ یا ۴۰ آمپر حاشیه کافی دارد.
- افت ولتاژ: با ۴×۱۰ و جریان ۲۸ آمپر، حدود ۱.۷۳ × ۶۰ × ۲۸ × ۰.۰۲۲۵ ÷ ۱۰ = ۶.۵ ولت یا حدود ۱.۶ درصد. با ۴×۶ این عدد به حدود ۲.۷ درصد می‌رسد.
- نتیجه: ۴×۶ هم از نظر جریان و افت ولتاژ قابل قبول است ولی حاشیه کمی دارد، اما ۴×۱۰ حاشیه لازم برای راه‌اندازی موتورها و افزایش بار آینده را می‌دهد.
۴×۱۰، ۵×۱۰ یا ۴×۱۰ به‌همراه سیم ارت؟
کابل ۴×۱۰ رشته ارت ندارد. در سیستم TN-S که هادی حفاظتی باید از تابلو مبدأ همراه کابل برود، دو راه هست: کابل پنج‌رشته ۵×۱۰ که رشته سبز و زرد آن ارت است، یا ۴×۱۰ به‌همراه سیم ارت جداگانه ۱۰ میلیمتر مربعی در همان مسیر. برای فاز تا ۱۶ میلیمتر مربع، ارت هم‌سایز فاز لازم است. جزئیات را در راهنمای سیم ارت ببینید.
۴×۱۰ یا سایزهای دیگر؟
- اگر جریان بار تا حدود ۲۵ آمپر و طول تا حدود ۵۰ متر است، کابل ۴ در ۶ معمولاً کافی است.
- برای انشعاب سهفاز ۳۲ آمپر و تابلوهای فرعی با طول متوسط، ۴×۱۰ انتخاب رایج است. مسیر کنتور تا تابلو را در راهنمای کابل کنتور ببینید.
- اگر جریان از حدود ۴۰ آمپر بیشتر است یا طول مسیر از حدود ۱۰۰ متر می‌گذرد، کابل ۴ در ۱۶ لازم می‌شود.
نکات اجرایی
- سرکابل مسی مقطع ۱۰ را با پرس هیدرولیک یا دستی مناسب ببندید.
- کابل NYY را در خاک روی بستر ماسه، با محافظ مکانیکی و نوار هشدار اجرا کنید.
- ترتیب فازها را در دو سر علامت بزنید تا جهت چرخش موتورها عوض نشود.
خرید کابل ۴ در ۱۰
قیمت روز کابل ۴×۱۰ هر برند در صفحه محصول و در لیست قیمت کارخانه درج شده است: افشارنژاد خراسان، ارتباط الکتریک سمنان و نیرو کابل زاگرس. برای متراژ پروژه‌ای از سفارش سریع استفاده کنید؛ لمپاولت فاکتور رسمی صادر میکند و به سراسر کشور ارسال دارد.
سؤالات متداول
کابل ۴ در ۱۰ چند آمپر است؟
کابل ۴×۱۰ مسی با عایق PVC در مدار سهفاز و دمای ۳۰ درجه حدود ۴۶ آمپر داخل لوله روی دیوار، ۵۷ آمپر با بست روی دیوار، ۶۰ آمپر روی سینی باز و ۵۰ آمپر داخل داکت در خاک جریان مجاز دارد. دمای بالا و کابلهای مجاور این عدد را کم می‌کنند.
برای کابل ۴×۱۰ چه کلیدی مناسب است؟
داخل لوله در دمای معمولی کلید ۴۰ آمپر و در محیط گرم یا کنار کابلهای دیگر ۳۲ آمپر. روی سینی باز یا با بست روی دیوار تا ۵۰ آمپر. جریان کلید نباید از جریان مجاز کابل پس از ضرایب کاهش بیشتر باشد.
کابل ۴×۱۰ برای موتور چند کیلووات مناسب است؟
برای موتورهای سهفاز ۴۰۰ ولت تا حدود ۱۵ کیلووات در نصب داخل لوله و تا حدود ۱۸.۵ کیلووات روی سینی یا با بست، با طول متوسط مسیر. جریان پلاک موتور و افت ولتاژ مسیر باید کنترل شود.
تفاوت کابل ۴×۱۰ و ۵×۱۰ چیست؟
کابل ۴×۱۰ سه فاز و یک نول دارد. کابل ۵×۱۰ یک رشته ارت سبز و زرد ۱۰ میلیمتر مربعی هم دارد و وقتی هادی حفاظتی باید همراه کابل برود، نیاز به سیم ارت جداگانه را برطرف میکند.
کابل ۴×۱۰ برای انشعاب سهفاز ۳۲ آمپر مناسب است؟
در بیشتر مسیرهای کنتور تا تابلو با طول متوسط، بله. داخل لوله در دمای معمولی جریان مجاز حدود ۴۶ آمپر است و برای کلید ۳۲ آمپر حاشیه دارد. در مسیرهای خیلی طولانی افت ولتاژ را هم کنترل کنید.
