کابل شبکه معمولی با روکش PVC خاکستری یا آبی برای فضای داخل ساختمان طراحی شده است. اگر همین کابل روی پشت‌بام، دیوار حیاط یا داخل لوله زیرزمینی اجرا شود، پس از مدتی روکش در آفتاب ترک می‌خورد، رطوبت به داخل نفوذ می‌کند و مشخصات الکتریکی کابل افت می‌کند. کابل شبکه اوت دور برای همین مسیرها ساخته شده است. در این راهنما انواع آن را بررسی می‌کنیم و می‌گوییم کدام نوع برای کدام مسیر مناسب است.
تفاوت کابل اوت دور با کابل ایندور
ساختار داخلی کابل اوت دور، یعنی چهار زوج مسی تابیده و در صورت وجود شیلد، مانند کابل داخلی است و رده آن هم با همان معیارهای Cat5e یا Cat6 تعیین می‌شود. تفاوت اصلی در روکش و لایه‌های محافظ است:
- روکش پلی‌اتیلن (PE) مشکی: پلی‌اتیلن جذب رطوبت بسیار کمی دارد و رنگ مشکی ناشی از دوده کربن، آن را در برابر پرتو فرابنفش آفتاب مقاوم می‌کند.
- محدوده دمای کاری وسیع‌تر: کابل اوت دور برای تحمل گرما و سرمای بیرون طراحی می‌شود. محدوده دقیق را از برگه مشخصات سازنده بخوانید.
- لایه‌های اضافی در برخی مدل‌ها: ژل ضدآب، نوار مسدودکننده آب، سیم مهار یا زره فلزی.
انواع کابل شبکه اوت دور
| نوع | ساختار | کاربرد مناسب |
|---|---|---|
| تک‌روکش PE | روکش پلی‌اتیلن مشکی روی زوج‌ها | روی دیوار بیرونی، داخل لوله و مسیرهای کوتاه در فضای باز |
| دوبل روکش (PVC + PE) | یک روکش داخلی PVC و یک روکش بیرونی PE | مسیرهای ترکیبی بیرون و داخل؛ استحکام مکانیکی بیشتر |
| ژله‌ای (Gel-Filled) | فضای بین زوج‌ها با ژل ضدآب پر شده است | داخل لوله زیرزمینی و مسیرهای مرطوب یا در معرض آب |
| مهاردار (Self-Supporting) | یک سیم فولادی نگهدارنده در کنار کابل، با مقطع شبیه عدد ۸ | مسیر هوایی بین دو ساختمان یا تیر |
| زره‌دار (Armored) | لایه فلزی محافظ زیر روکش بیرونی | جاهایی که خطر آسیب مکانیکی یا جونده وجود دارد |
همه این انواع ممکن است بدون شیلد (UTP) یا شیلددار (FTP و S/FTP) تولید شوند. برای انتخاب نوع شیلد، راهنمای تفاوت UTP و SFTP را ببینید.
کابل اوت دور را از روی چه چیزی تشخیص دهیم؟
مشکی بودن روکش به‌تنهایی کافی نیست؛ بعضی کابل‌های داخلی هم روکش مشکی PVC دارند. روی روکش کابل اوت دور معمولاً عبارت‌هایی مثل Outdoor، PE یا UV Resistant و در نوع ژله‌ای عبارت Gel یا Filled چاپ می‌شود. راهنمای خواندن این نوشته‌ها را در مقاله نوشته روی کابل ببینید و در صورت تردید، برگه مشخصات سازنده را بخواهید.
کدام کابل برای کدام مسیر؟
دوربین و اکسس پوینت روی دیوار بیرونی
برای مسیر کوتاه روی دیوار یا داخل داکت بیرونی، کابل تک‌روکش یا دوبل روکش PE کافی است. انتخاب رده و توان PoE دوربین را در راهنمای کابل شبکه دوربین مداربسته مفصل توضیح داده‌ایم.
بین دو ساختمان از زیر زمین
کابل را داخل لوله اجرا کنید و نوع ژله‌ای یا دارای نوار ضدآب انتخاب کنید؛ لوله‌های زیرزمینی دیر یا زود آب جمع می‌کنند. اصول حفر کانال و لایه‌بندی را در راهنمای عمق کانال کابل ببینید. کابل شبکه را در یک لوله با کابل برق نکشید.
بین دو ساختمان از مسیر هوایی
کابل مهاردار انتخاب کنید و سیم فولادی را در دو سر با گیره و قلاب مناسب مهار کنید تا وزن و کشش باد روی زوج‌های مسی نیفتد. بستن کابل معمولی به سیم بکسل با بست پلاستیکی، به‌خصوص در دهانه‌های بلند، راه‌حل مطمئنی نیست.
محدودیت طول و وقتی فیبر بهتر است
کابل اوت دور هم تابع قاعده ۱۰۰ متر کانال در استاندارد TIA-۵۶۸ و ISO/IEC 11801 است: حداکثر ۹۰ متر کابل ثابت و ۱۰ متر پچ کورد. برای فاصله بیشتر از این مقدار، سوئیچ میانی در مسیر یا فیبر نوری لازم است. فیبر نوری چند مزیت دیگر هم در فضای باز دارد:
- هادی فلزی ندارد و اختلاف پتانسیل زمین بین دو ساختمان یا اضافه‌ولتاژ ناشی از صاعقه را منتقل نمی‌کند.
- به نویز الکترومغناطیسی حساس نیست.
- برای چند صد متر تا چند کیلومتر مناسب است.
برای اتصال ساختمان‌های جدا از هم، به‌خصوص در کارخانه‌ها و مجتمع‌ها، فیبر اغلب انتخاب بهتری است. تعداد کور لازم را با راهنمای کابل فیبر نوری چند کور تخمین بزنید.
حفاظت در برابر صاعقه و اضافه‌ولتاژ
کابل مسی که از بیرون وارد ساختمان می‌شود می‌تواند مسیر ورود اضافه‌ولتاژ ناشی از صاعقه یا اختلاف پتانسیل زمین باشد. در مسیرهای بیرونی و به‌خصوص هوایی، این نکات را رعایت کنید:
- در نقطه ورود به ساختمان، از محافظ اضافه‌ولتاژ (سرج ارستر) مخصوص اترنت یا PoE استفاده کنید و آن را به ارت ساختمان وصل کنید.
- در کابل شیلددار، اتصال شیلد به ارت باید طبق دستور سازنده و طراح انجام شود.
- سیم مهار کابل هوایی را هم طبق طراحی ارت کنید.
نکات نصب کابل اوت دور
- ورود به ساختمان: روکش PE معمولاً در برابر آتش مقاومت کابل‌های داخلی LSZH را ندارد. در ورود به ساختمان، کابل را تا نزدیک‌ترین نقطه مناسب داخل لوله ببرید یا در یک جعبه یا پچ پنل به کابل داخلی تبدیل کنید.
- شعاع خمش: شعاع خمش کابل‌های چهارزوجی طبق TIA-۵۶۸ دست‌کم چهار برابر قطر کابل است؛ کابل‌های دوبل روکش، ژله‌ای و زره‌دار ضخیم‌ترند و شعاع بزرگ‌تری لازم دارند. عدد دقیق را از سازنده بگیرید.
- آب‌بندی: سر لوله‌ها و ورودی جعبه‌ها را با درپوش یا گلند آب‌بند ببندید و یک قوس رو به پایین (Drip Loop) قبل از ورود کابل به جعبه یا دیوار ایجاد کنید.
- کابل ژله‌ای: پیش از سوکت زدن یا پانچ، ژل را با دستمال یا پاک‌کننده توصیه‌شده کاملاً پاک کنید.
- هادی مس خالص: در مسیرهای بیرونی که اغلب PoE هم دارند، کابل CCA ضعیف‌تر است و در رطوبت بیشتر آسیب می‌بیند. دلایل در مقاله کابل CCA یا مس خالص آمده است.
چک‌لیست انتخاب
- مسیر کابل: دیوار، زیر خاک یا هوایی
- طول کل کانال: کمتر از ۱۰۰ متر؟ در غیر این صورت فیبر یا سوئیچ میانی
- نوع روکش: PE تک‌روکش، دوبل روکش، ژله‌ای یا مهاردار
- رده کابل و شیلد متناسب با تجهیزات
- محافظ اضافه‌ولتاژ در ورود به ساختمان
برای استعلام و سفارش کابل شبکه ایندور و اوت دور می‌توانید از فرم سفارش سریع استفاده کنید. قیمت روز هر کالا در صفحه همان محصول درج شده است.
سؤالات متداول
کابل شبکه اوت دور چه فرقی با کابل معمولی دارد؟
زوج‌های داخلی مشابه است، اما روکش کابل اوت دور معمولاً پلی‌اتیلن مشکی مقاوم در برابر آفتاب و رطوبت است و بعضی مدل‌ها ژل ضدآب، سیم مهار یا زره فلزی دارند.
آیا می‌توان کابل شبکه معمولی را در فضای باز استفاده کرد؟
در معرض مستقیم آفتاب توصیه نمی‌شود، چون روکش PVC به‌مرور ترک می‌خورد. اگر ناچارید، کابل را داخل لوله مقاوم در برابر UV اجرا کنید؛ با این حال کابل اوت دور انتخاب مطمئن‌تری است.
برای زیر خاک چه کابل شبکه‌ای مناسب است؟
کابل اوت دور ژله‌ای یا دارای نوار ضدآب که داخل لوله اجرا شود. کابل شبکه را در یک لوله با کابل برق نکشید.
حداکثر طول کابل شبکه اوت دور چقدر است؟
مثل کابل داخلی، طول کل کانال ۱۰۰ متر است: حداکثر ۹۰ متر کابل ثابت و ۱۰ متر پچ کورد. برای فاصله بیشتر از فیبر نوری یا سوئیچ میانی استفاده کنید.
کابل مهاردار شبکه برای چه کاری است؟
برای مسیر هوایی بین دو ساختمان یا تیر. سیم فولادی کنار کابل وزن و نیروی باد را تحمل می‌کند تا کشش به زوج‌های مسی منتقل نشود.
