«کور» (Core) در بازار ایران به هر رشته فیبر نوری داخل کابل گفته می‌شود. کابل ۱۲ کور یعنی ۱۲ رشته فیبر مستقل در یک روکش. پرسش «کابل فیبر نوری چند کور بخریم؟» به سه عامل بستگی دارد: چند لینک بین دو نقطه لازم است، هر لینک چند کور مصرف می‌کند و چقدر برای خرابی و توسعه آینده کنار می‌گذارید. چون هزینه کشیدن کابل (حفاری، داکت، نیروی کار) معمولاً بسیار بیشتر از تفاوت قیمت کابل ۸ و ۱۲ کور است، کم گرفتن تعداد کور یکی از پرهزینه‌ترین اشتباه‌های پروژه است.
هر لینک چند کور مصرف می‌کند
| نوع اتصال | کور لازم برای هر لینک | توضیح |
|---|---|---|
| لینک سوئیچ به سوئیچ با ماژول SFP دوکور (Duplex) | 2 | یک کور ارسال و یک کور دریافت؛ رایج‌ترین حالت در شبکه سازمانی |
| ماژول BiDi تک‌کور | 1 | ارسال و دریافت روی یک کور با دو طول موج متفاوت |
| ماژول‌های ۴۰ یا ۱۰۰ گیگابیت موازی (مانند SR4) | 8 | چهار کور ارسال و چهار کور دریافت با کانکتور MPO |
| دوربین یا تجهیزات مبدل مدیا | ۱ یا ۲ | بسته به نوع مبدل (تک‌کور یا دوکور) |
| FTTH و شبکه‌های PON | ۱ برای هر انشعاب | تقسیم سیگنال با اسپلیتر انجام می‌شود |
اگر نوع ماژول مشخص نیست، برای هر لینک دو کور حساب کنید.
روش محاسبه تعداد کور
- تعداد لینک فعلی را بشمارید: مثلاً بین ساختمان اداری و انبار، یک لینک دیتا، یک لینک دوربین و یک لینک پشتیبان.
- کور هر لینک را ضرب کنید: سه لینک دوکور یعنی ۶ کور.
- کور رزرو اضافه کنید: حداقل ۵۰ درصد و در مسیرهای بیرونی و دفنی، ۱۰۰ درصد. برای ۶ کور فعال، یعنی ۹ تا ۱۲ کور.
- به نزدیک‌ترین اندازه استاندارد گرد کنید: اندازه‌های رایج ۴، ۶، ۸، ۱۲، ۲۴، ۴۸ و ۹۶ کور هستند. در این مثال، کابل ۱۲ کور.
کور رزرو برای سه چیز است: جایگزینی کوری که در اثر خم یا شکست آسیب می‌بیند، اضافه کردن سرویس جدید و جدا کردن شبکه‌های مستقل (مثلاً دوربین از دیتا) بدون نیاز به تجهیزات تقسیم.
مقایسه کابل‌های ۴ تا ۲۴ کور
| تعداد کور | ساختار رایج | کاربرد معمول |
|---|---|---|
| ۲ و ۴ کور | تایت بافر داخلی یا کابل دراپ | اتصال یک دستگاه یا یک طبقه، FTTH، پچ داخل ساختمان |
| ۶ و ۸ کور | لوز تیوب مرکزی یا تایت بافر | لینک بین دو ساختمان کوچک، رایزر ساختمان کم‌ظرفیت |
| ۱۲ کور | یک تیوب ۱۲ کوره یا چند تیوب | رایج‌ترین انتخاب برای بک‌بون سازمانی و لینک ساختمان به ساختمان |
| ۲۴ کور | دو تیوب ۱۲ کوره یا چند تیوب کوچک‌تر | بک‌بون دیتاسنتر، پردیس‌های بزرگ، مسیرهای اصلی با چند انشعاب |
| ۴۸ کور و بیشتر | چند تیوب لوز | شبکه‌های شهری، اپراتورها، مسیرهای حلقه |
لوز تیوب یا تایت بافر
تایت بافر (Tight Buffer): روی هر کور یک پوشش ۹۰۰ میکرونی قرار دارد. کورها مستقیم کانکتورزنی می‌شوند و کابل برای داخل ساختمان، رایزر و اتاق سرور مناسب است. حساسیت آن به تغییر دما و رطوبت محیط بیرون بیشتر است.
لوز تیوب (Loose Tube): کورهای ۲۵۰ میکرونی با فاصله داخل تیوب‌های پر شده از ژل قرار دارند. کابل در برابر کشش، تغییر دما و رطوبت مقاوم‌تر است و برای مسیرهای بیرونی، داکت و دفن مناسب است. سر کابل به‌جای کانکتورزنی مستقیم، به پیگتیل فیوژن می‌شود.
برای مسیرهای بیرونی، به نوع محافظ هم توجه کنید: کابل زره‌دار فلزی (نوار فولادی موج‌دار) در برابر جونده و فشار مقاوم است؛ کابل تمام‌دی‌الکتریک با عضو مقاوم FRP، در مسیرهای نزدیک خطوط برق و جاهایی که صاعقه یا القا مطرح است ترجیح داده می‌شود. کابل‌های هوایی خودنگهدار (ADSS) و هشتی (Figure ۸) برای نصب روی تیر به کار می‌روند.
رنگ‌بندی کورها طبق TIA-۵۹۸
در بیشتر کابل‌ها، کورهای داخل هر تیوب و خود تیوب‌ها با ترتیب استاندارد TIA-۵۹۸ رنگ‌بندی می‌شوند. این ترتیب برای شناسایی کور در فیوژن و مستندسازی ضروری است.
| شماره | رنگ | شماره | رنگ |
|---|---|---|---|
| 1 | آبی | 7 | قرمز |
| 2 | نارنجی | 8 | مشکی |
| 3 | سبز | 9 | زرد |
| 4 | قهوه‌ای | 10 | بنفش |
| 5 | طوسی | 11 | صورتی |
| 6 | سفید | 12 | فیروزه‌ای |
در کابل ۲۴ کور با دو تیوب ۱۲ کوره، تیوب اول آبی و تیوب دوم نارنجی است و کورهای داخل هرکدام همین ترتیب را دارند. برخی سازندگان ترتیب متفاوتی دارند؛ برگه مشخصات کابل را بررسی کنید.
مثال: کارخانه با سه ساختمان
فرض کنید اتاق سرور در ساختمان اداری است و ساختمان تولید (۲۵۰ متر) و انبار (۴۰۰ متر) باید به آن وصل شوند. در هر مسیر یک لینک دیتا، یک لینک دوربین و یک لینک برای سیستم کنترل یا اتوماسیون لازم است.
- کور فعال هر مسیر: سه لینک دوکور، یعنی ۶ کور.
- رزرو ۱۰۰ درصد برای مسیر بیرونی: ۱۲ کور در هر مسیر.
- نوع کابل: لوز تیوب بیرونی سینگل مود، زره‌دار یا FRP بسته به مسیر.
- تجهیزات: ODF ۲۴ پورت در اتاق سرور برای دو کابل ۱۲ کور و ODF ۱۲ پورت در هر ساختمان.
اگر احتمال اضافه شدن ساختمان دیگری در مسیر انبار وجود دارد، کابل ۲۴ کور در همان مسیر اجازه انشعاب بدون کابل‌کشی دوباره را می‌دهد.
تعداد کور و تجهیزات دو سر کابل
تعداد کور فقط روی کابل اثر نمی‌گذارد. برای هر کوری که می‌خواهید فعال یا آماده بهره‌برداری کنید، این اقلام لازم است:
- یک پیگتیل در هر سر (برای کابل لوز تیوب) و یک فیوژن.
- یک پورت آداپتور در ODF یا پچ پنل فیبر؛ ODF را متناسب با تعداد کور (مثلاً ۱۲ یا ۲۴ پورت) انتخاب کنید.
- پچ کورد فیبر هم‌نوع کانکتور و هم‌نوع فیبر برای اتصال به تجهیزات.
بسیاری از پروژه‌ها همه کورها را در ODF فیوژن می‌کنند، حتی اگر فقط بخشی از آن‌ها فعال شود؛ این کار هزینه فیوژن بعدی و باز کردن مفصل را حذف می‌کند. انواع کانکتور و پولیش را در راهنمای کانکتور فیبر LC و SC ببینید.
سینگل مود یا مالتی مود؟
تعداد کور و نوع فیبر دو تصمیم جدا هستند. برای فاصله‌های بیش از چند صد متر و لینک‌های بین ساختمان‌ها، فیبر سینگل مود (OS2) انتخاب رایج است؛ مالتی مود (OM3 و OM4) برای فاصله‌های کوتاه داخل ساختمان و دیتاسنتر به کار می‌رود. مقایسه کامل فاصله و سرعت هر نوع در تفاوت فیبر سینگل مود و مالتی مود آمده است.
اشتباه‌های رایج
- خرید کابل دقیقاً به تعداد کور مورد نیاز امروز، بدون رزرو.
- استفاده از کابل تایت بافر داخلی در مسیر بیرونی و داکت مرطوب.
- مخلوط کردن پچ کورد و پیگتیل مالتی مود با کابل سینگل مود.
- نبود مستندات شماره و رنگ کور در دو سر کابل.
- خم شدید کابل در ورود به رک یا ODF که باعث افزایش تضعیف می‌شود.
خرید کابل و تجهیزات فیبر نوری
کابل فیبر نوری، پچ کورد فیبر و تجهیزات شبکه لگراند در لمپاولت عرضه می‌شود و قیمت روز هر کالا در صفحه آن درج شده است. برای فهرست پروژه شامل کابل، ODF، پیگتیل و پچ کورد از سفارش سریع استفاده کنید یا با لمپاولت تماس بگیرید.
سؤالات متداول
کابل فیبر نوری چند کور بخریم؟
تعداد لینک‌ها را در کور هر لینک (معمولاً ۲) ضرب کنید، حداقل ۵۰ درصد رزرو اضافه کنید و به اندازه استاندارد بعدی گرد کنید. برای بیشتر لینک‌های ساختمان به ساختمان، کابل ۱۲ کور انتخاب رایج است.
کابل فیبر ۱۲ کور چه کاربردی دارد؟
کابل ۱۲ کور رایج‌ترین انتخاب برای بک‌بون سازمانی و لینک بین ساختمان‌هاست. با دو کور برای هر لینک، شش لینک مستقل یا چند لینک فعال به‌همراه کور رزرو را پوشش می‌دهد.
هر لینک فیبر نوری چند کور لازم دارد؟
با ماژول‌های SFP دوکور معمولی ۲ کور، با ماژول BiDi یک کور و با ماژول‌های موازی ۴۰ یا ۱۰۰ گیگابیت مانند SR4 هشت کور. اگر نوع ماژول مشخص نیست، دو کور حساب کنید.
تفاوت کابل فیبر لوز تیوب و تایت بافر چیست؟
در تایت بافر هر کور پوشش ۹۰۰ میکرونی دارد و برای داخل ساختمان و کانکتورزنی مستقیم مناسب است. در لوز تیوب کورها داخل تیوب ژل‌دار قرار دارند و کابل برای مسیرهای بیرونی، داکت و دفن مقاوم‌تر است.
رنگ‌بندی کورهای فیبر نوری چگونه است؟
طبق TIA-۵۹۸ ترتیب رنگ‌ها آبی، نارنجی، سبز، قهوه‌ای، طوسی، سفید، قرمز، مشکی، زرد، بنفش، صورتی و فیروزه‌ای است. تیوب‌ها هم با همین ترتیب رنگ‌بندی می‌شوند.
