بسیاری از ساختمان‌های مسکونی هنوز فقط با یک خط تلفن و یک مودم در پذیرایی تحویل داده می‌شوند و ساکنان بعداً با کابل روکار یا وای‌فای ضعیف کنار می‌آیند. در حالی که تلویزیون هوشمند، دوربین، کنسول بازی، کار از خانه و اکسس پوینت‌های وای‌فای همه به کابل شبکه نیاز دارند. کابل کشی شبکه ساختمان در مرحله سفت‌کاری هزینه کمی دارد، اما بعد از نازک‌کاری تقریباً غیرممکن یا بسیار گران است. این راهنما یک روش ساده و استاندارد برای طراحی شبکه ساختمان مسکونی ارائه می‌کند.
توپولوژی ستاره‌ای: اصل اول
در کابل‌کشی ساخت‌یافته طبق TIA-۵۶۸ و ISO/IEC 11801، هر پریز شبکه با یک کابل مستقل به یک نقطه مرکزی برمی‌گردد. در ساختمان مسکونی این ساختار دو سطح دارد:
- سطح واحد: همه پریزهای شبکه هر واحد به یک باکس یا رک کوچک شبکه در همان واحد می‌رسند.
- سطح ساختمان: باکس هر واحد با کابل شبکه یا فیبر به رک اصلی ساختمان در لابی، زیرزمین یا اتاق تأسیسات متصل می‌شود.
از کابل‌کشی زنجیره‌ای، یعنی رفتن کابل از یک پریز به پریز بعدی، پرهیز کنید. شبکه اترنت این ساختار را پشتیبانی نمی‌کند.
چند پریز شبکه لازم است؟
| فضا | تعداد پیشنهادی نقطه شبکه | توضیح |
|---|---|---|
| پذیرایی و نشیمن | ۲ تا ۴ | پشت تلویزیون (ترجیحاً دو نقطه)، کنار میز یا کنسول |
| هر اتاق خواب | ۱ تا ۲ | کنار میز کار و محل تلویزیون |
| اتاق کار | 2 | کامپیوتر و پرینتر یا تجهیز دوم |
| سقف راهرو یا مرکز واحد | 1 | برای اکسس پوینت سقفی با PoE |
| کنار ورودی واحد | 1 | آیفون تصویری تحت شبکه یا تجهیزات هوشمند |
| آشپزخانه | ۰ تا ۱ | در صورت نیاز به تجهیزات هوشمند |
این اعداد پیشنهاد عمومی است. هزینه یک نقطه اضافه در زمان ساخت بسیار کمتر از اضافه کردن آن پس از تحویل است.
باکس شبکه واحد
باکس شبکه واحد یک جعبه توکار یا رک دیواری کوچک است که کابل‌های همه پریزها، کابل رایزر ساختمان، ترمینال فیبر FTTH و خط تلفن در آن جمع می‌شوند. در این باکس معمولاً یک پچ پنل کوچک، یک سوئیچ و مودم قرار می‌گیرد. نکات انتخاب:
- محل باکس را در کمد راهرو یا انباری داخل واحد و نزدیک مرکز واحد انتخاب کنید تا طول کابل‌ها کوتاه بماند.
- یک پریز برق اختصاصی داخل یا کنار باکس پیش‌بینی کنید.
- ابعاد باکس را طوری بگیرید که مودم و سوئیچ و یک پچ پنل جا شوند و تهویه داشته باشند. برای رک‌های بزرگ‌تر، راهنمای انتخاب رک شبکه را ببینید.
- اگر ساختمان FTTH دارد یا قرار است داشته باشد، ترمینال فیبر را کنار همین باکس نصب کنید. جزئیات در راهنمای فیبر نوری FTTH در ساختمان آمده است.
رایزر و ارتباط بین طبقات
رایزر مسیر عمودی ساختمان است که کابل‌های جریان ضعیف از آن به طبقات می‌رسند. برای شبکه ساختمان دو گزینه رایج وجود دارد:
- کابل شبکه مسی از رک اصلی به هر واحد: برای ساختمان‌های کم‌ارتفاع که طول مسیر از رک اصلی تا دورترین پریز در محدوده ۹۰ متر می‌ماند. معمولاً دو کابل برای هر واحد کشیده می‌شود؛ یکی فعال و یکی رزرو یا برای دوربین و آیفون.
- فیبر نوری: برای ساختمان‌های بلند یا جایی که FTTH مستقیم به واحدها می‌رسد. فیبر محدودیت ۱۰۰ متر ندارد و در برابر اختلاف پتانسیل و نویز مصون است.
کنار کابل شبکه، کابل تلفن، آیفون و آنتن مرکزی هم از رایزر عبور می‌کنند. انتخاب کابل‌های تلفن و آیفون را در راهنمای کابل تلفن، آیفون و شبکه ساختمان و کابل آنتن را در راهنمای آنتن مرکزی ساختمان ببینید.
انتخاب کابل
برای ساختمان مسکونی جدید، کابل Cat6 UTP با هادی مس خالص انتخاب متعادلی است: سرعت گیگابیت را با حاشیه اطمینان پشتیبانی می‌کند و برای PoE اکسس پوینت و دوربین مناسب است. Cat6A برای ۱۰ گیگابیت در ۱۰۰ متر طراحی شده و در واحدهای مسکونی کمتر ضرورت دارد. مقایسه کامل را در مقاله تفاوت Cat6 و Cat6A بخوانید. از کابل CCA در کابل‌کشی دیواری استفاده نکنید.
لوله‌کشی و اجرا
- لوله جدا از برق: کابل شبکه را در لوله و قوطی مستقل اجرا کنید. موازی کردن طولانی مسیر شبکه با کابل برق در فاصله نزدیک توصیه نمی‌شود و محل تقاطع بهتر است عمود باشد. استاندارد EN ۵۰۱۷۴-۲ فاصله‌های جداسازی را بر اساس نوع کابل و مانع تعیین می‌کند.
- قطر لوله: لوله را با ظرفیت خالی کافی انتخاب کنید تا کابل‌ها بدون فشار عبور کنند و امکان افزودن کابل در آینده باشد.
- قوس‌ها: از زانوی تند استفاده نکنید. شعاع خمش کابل چهارزوجی طبق TIA-۵۶۸ دست‌کم چهار برابر قطر کابل است.
- نیروی کشش: کابل چهارزوجی را با نیروی بیش از حدود ۱۱۰ نیوتن (۲۵ پوند) نکشید.
- نخ کشش: در هر لوله خالی یک نخ کشش رها کنید.
- قوطی عمیق: برای پریز شبکه قوطی با عمق کافی بگذارید تا کیستون و انحنای کابل جا شود.
برآورد متراژ کابل
برای هر نقطه، طول مسیر لوله از پریز تا باکس واحد را از نقشه اندازه بگیرید، ارتفاع از کف تا سقف و برگشت را اضافه کنید و حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد برای پرت و اتصال در دو سر در نظر بگیرید. به‌عنوان مثال، یک واحد ۱۰۰ متری با ۱۰ نقطه و میانگین مسیر ۱۵ متر، حدود ۱۵۰ متر کابل و با احتساب پرت نزدیک به ۱۷۰ متر لازم دارد؛ یعنی یک حلقه ۳۰۵ متری برای کمی کمتر از دو واحد مشابه کافی است. در سفارش، کابل رایزر و نقاط رزرو را جداگانه حساب کنید تا وسط کار با کمبود کابل از یک سری تولید دیگر روبه‌رو نشوید. روش کلی محاسبه متراژ را در راهنمای محاسبه سیم‌کشی ساختمان هم ببینید.
خاتمه و تست
در باکس واحد، کابل‌ها را به پچ پنل و در اتاق‌ها به کیستون پانچ کنید. نکات این مرحله در راهنمای پچ پنل و کیستون آمده است. پس از نصب، هر نقطه را تست کنید و برای هر پورت برچسب بگذارید. یک نقشه ساده از شماره پریزها به ساکنان تحویل دهید.
برای برآورد و سفارش کابل شبکه، پچ کورد، کابل تلفن و فیبر پروژه می‌توانید از فرم سفارش سریع استفاده کنید.
سؤالات متداول
برای ساختمان مسکونی کابل Cat6 بکشیم یا Cat5e؟
Cat6 مس خالص انتخاب متعادل‌تری برای ساختمان جدید است و برای گیگابیت و PoE حاشیه اطمینان بیشتری دارد. اختلاف هزینه آن در کل پروژه ساختمانی معمولاً قابل توجه نیست.
هر اتاق چند پریز شبکه لازم دارد؟
معمولاً یک تا دو نقطه برای هر اتاق خواب، دو تا چهار نقطه در پذیرایی و یک نقطه در سقف برای اکسس پوینت پیشنهاد می‌شود. پیش‌بینی نقطه اضافه در زمان ساخت هزینه کمی دارد.
آیا می‌توان کابل شبکه را در لوله برق کشید؟
خیر. کابل شبکه را در لوله و قوطی مستقل اجرا کنید و از موازی کردن طولانی و نزدیک آن با کابل برق پرهیز کنید.
باکس شبکه واحد کجا نصب شود؟
در نقطه‌ای نزدیک مرکز واحد، مثل کمد راهرو، با پریز برق اختصاصی و تهویه. ترمینال فیبر یا خط تلفن ورودی هم بهتر است کنار همین باکس باشد.
یک حلقه کابل شبکه برای چند نقطه کافی است؟
یک حلقه ۳۰۵ متری با میانگین مسیر ۱۵ متر و احتساب پرت، تقریباً برای ۱۷ تا ۱۸ نقطه کافی است. متراژ دقیق را از طول مسیرها در نقشه محاسبه کنید.
