کنتاکتور ۹ آمپر کوچک‌ترین سایز رایج در تابلوهای موتوری است و برای پمپ‌های کوچک، فن‌ها، کولرهای صنعتی و نوار نقاله‌های سبک زیاد استفاده می‌شود. عدد ۹ جریان نامی در رده‌ی AC-3 یعنی راهاندازی موتور قفس سنجابی است، نه حداکثر جریانی که کنتاکتور تحمل می‌کند. در این راهنما توان موتور مناسب، ظرفیت بار اهمی، مدل‌های معادل در پنج برند و بیمتال هم‌خانواده‌ی هر کدام را می‌بینید.
کنتاکتور ۹ آمپر برای چه موتوری مناسب است؟
در ولتاژ ۴۰۰ ولت و رده‌ی AC-3، کنتاکتور ۹ آمپر برای موتور سهفاز تا ۴ کیلووات با راهاندازی مستقیم مناسب است. جریان پلاک یک موتور ۴ کیلووات چهار قطب معمولاً حدود ۸.۵ آمپر است. موتورهای کوچک‌تر هم با همین سایز راهاندازی می‌شوند:
| توان موتور (۴۰۰ V) | جریان تقریبی | وضعیت با کنتاکتور ۹ آمپر |
|---|---|---|
| 1.5 kW | حدود ۳.۶ A | مناسب |
| 2.2 kW | حدود ۴.۹ A | مناسب |
| 3 kW | حدود ۶.۵ A | مناسب |
| 4 kW | حدود ۸.۵ A | حد بالای این سایز |
| 5.5 kW | حدود ۱۱.۵ A | نامناسب؛ کنتاکتور ۱۲ آمپر لازم است |
ملاک نهایی جریان پلاک موتور است. موتورهای ۶ و ۸ قطب و موتورهای قدیمی جریان بیشتری از جدول دارند. اگر موتور ۴ کیلووات راهاندازی و توقف پیاپی یا کار اینچینگ (AC-4) دارد، یک سایز بزرگ‌تر بگیرید. روش تبدیل توان به جریان در راهنمای محاسبه آمپر از کیلووات آمده است.
ظرفیت AC-1 برای بار اهمی
جریان AC-1 مربوط به بارهای غیرموتوری مثل المنت و هیتر است. در اشنایدر LC1D09 و هیوندای HGC9 این عدد ۲۵ آمپر است؛ یعنی در سهفاز ۴۰۰ ولت تا حدود ۱۷ کیلووات بار اهمی را کلیدزنی می‌کند. در زیمنس 3RT2016 (سایز S00) جریان AC-1 برابر ۲۲ آمپر است. این عدد به دمای محیط تابلو و سطح مقطع سیم وابسته است؛ برای هیترهای پرمصرف حاشیه بگذارید.
جدول مدل‌های معادل کنتاکتور ۹ آمپر
| برند و سری | مدل معادل | جریان AC-3 | توان موتور | جریان AC-1 | بیمتال هم‌خانواده |
|---|---|---|---|---|---|
| اشنایدر TeSys Deca | LC1D09 | 9 A | 4 kW | 25 A | LRD (LRD12: ۵.۵ تا ۸ A، LRD14: ۷ تا ۱۰ A) |
| زیمنس SIRIUS 3RT2 | 3RT2016 (S00) یا 3RT2023 (S0) | 9 A | 4 kW | 22 A (S00) | 3RU2116 برای S00، 3RU2126 برای S0 |
| ال اس Metasol | MC-9a یا MC-9b | 9 A | 4 kW | 25 A | MT-۱۲ روی MC-9a، MT-۳۲ روی MC-9b (رنج ۷ تا ۱۰ A) |
| هیوندای | HGC9 | 9 A | 4 kW | 25 A | HGT18 (رنج ۵.۶ تا ۸ یا ۸ تا ۱۲ A) |
| پارس فانال | PFC-9 | 9 A | — | — | — |
مقادیر اشنایدر و زیمنس برای ۴۰۰ ولت و مقادیر ال اس و هیوندای طبق کاتالوگ برای ۳۸۰ تا ۴۴۰ ولت است. برای پارس فانال عدد مدل جریان نامی را نشان می‌دهد و توان موتور و AC-1 را باید از کاتالوگ همان سازنده کنترل کرد؛ خانه‌هایی که داده‌ی تأییدشده نداشتیم با «—» مشخص شده‌اند.
MC-9a یا MC-9b؟ 3RT2016 یا 3RT2023؟
در ال اس، MC-9a یک کنتاکت کمکی (NO یا NC) دارد و با بیمتال MT-۱۲ جفت می‌شود؛ MC-9b یک NO و یک NC دارد و بیمتال آن MT-۳۲ است. در زیمنس، 3RT2016 در بدنه‌ی فشرده‌ی S00 با یک کنتاکت کمکی عرضه می‌شود و 3RT2023 در سایز S0 با 1NO+1NC. اگر بقیه‌ی راه‌اندازهای تابلو S0 هستند، 3RT2023 یکنواختی لوازم جانبی را حفظ می‌کند. جزئیات هر سری در جدول‌های کنتاکتور ال اس و کنتاکتور زیمنس 3RT2 آمده است.
بیمتال مناسب کنتاکتور ۹ آمپر
رنج بیمتال بر اساس جریان پلاک موتور انتخاب می‌شود، نه جریان کنتاکتور. برای موتور ۴ کیلووات با جریان ۸.۵ آمپر، رنج ۷ تا ۱۰ آمپر انتخاب مناسبی است چون جریان نزدیک وسط رنج قرار می‌گیرد: LRD14 در اشنایدر و رنج ۷ تا ۱۰ در MT ال اس. در هیوندای رنج ۸ تا ۱۲ آمپر (HGT18-KA0012S) این جریان را پوشش می‌دهد. برای موتور ۳ کیلووات با جریان حدود ۶.۵ آمپر، LRD12 یا HGT18-KA0008S مناسب است. روش تنظیم پیچ بیمتال و کلاس قطع در راهنمای بیمتال توضیح داده شده است.
کد ولتاژ بوبین
ولتاژ بوبین باید دقیقاً با ولتاژ مدار فرمان یکی باشد. در تابلوهای ایران رایج‌ترین حالت ۲۲۰ ولت AC از فاز و نول است. کدهای رایج هر برند:
| برند | بوبین ۲۲۰/۲۳۰ ولت AC | بوبین ۳۸۰/۴۰۰ ولت AC | بوبین ۲۴ ولت DC |
|---|---|---|---|
| اشنایدر | M7؛ مثلاً LC1D09M7 | Q7 | BD |
| زیمنس | AP0؛ مثلاً 3RT2016-1AP01 | AV0 | BB4 |
| ال اس | در شرح کالا: AC220V | AC380V | DC24V |
| هیوندای | X220؛ مثلاً HGC9-22NSX220 | X380 | D24 |
| پارس فانال | سری PFC (بوبین AC، ۲۴ تا ۳۸۰ ولت) | سری PFC | سری PFD (۲۴ تا ۱۱۰ ولت DC) |
در زیمنس، فرکانس مجاز بوبین (۵۰ یا ۵۰/۶۰ هرتز) را از دیتاشیت همان کد کنترل کنید. در ال اس ولتاژ بوبین جزو نام مدل نیست و باید جداگانه اعلام شود.
کاربرد کنتاکتور ۹ آمپر در ستاره مثلث
در راهاندازی ستاره مثلث، کنتاکتور ستاره با حدود یک‌سوم جریان موتور انتخاب می‌شود. بنابراین کنتاکتور ۹ آمپر می‌تواند کنتاکتور ستاره‌ی موتورهای حدود ۱۱ کیلووات (جریان حدود ۲۲ آمپر) باشد، در حالی که کنتاکتورهای اصلی و مثلث همان موتور بزرگ‌ترند. سیم‌کشی و تنظیم تایمر در راهنمای مدار ستاره مثلث آمده است.
کدام برند؟
در سایز ۹ آمپر همه‌ی برندهای جدول برای موتور ۴ کیلووات طراحی شده‌اند و انتخاب بیشتر به شرایط پروژه بستگی دارد تا به خود کنتاکتور:
- یکنواختی تابلو: اگر بقیه‌ی تجهیزات تابلو یا کارخانه از یک برند است، همان برند را ادامه دهید تا بیمتال، کنتاکت کمکی و قطعه‌ی یدکی یکسان بماند.
- تعداد کنتاکت کمکی: HGC9 دو NO و دو NC داخلی دارد؛ LC1D09 و MC-9b یک NO و یک NC؛ 3RT2016 و MC-9a یک کنتاکت. اگر مدار فرمان کنتاکت زیادی می‌خواهد، این تفاوت در عمل مهم است.
- مشخصات فنی پروژه: اگر مشاور برند یا کالای ایرانی خواسته، همان ملاک است.
مقایسه‌ی کامل در مقایسه‌ی برندهای کنتاکتور و روش کلی انتخاب در راهنمای انتخاب کنتاکتور آمده است. برای انتخاب یک‌جای کنتاکتور، بیمتال و کلید از ابزار انتخاب راه‌انداز موتور استفاده کنید. قیمت روز هر مدل در صفحه‌ی همان محصول درج شده است و برای فهرست تابلو می‌توانید از سفارش سریع کمک بگیرید.
سؤالات متداول
کنتاکتور ۹ آمپر برای موتور چند کیلووات است؟
برای موتور سهفاز ۴۰۰ ولت تا ۴ کیلووات با راهاندازی مستقیم و کار عادی. موتور ۵.۵ کیلووات با جریان حدود ۱۱.۵ آمپر کنتاکتور ۱۲ آمپر لازم دارد.
کنتاکتور ۹ آمپر ال اس کدام مدل است؟
MC-9a با یک کنتاکت کمکی و بیمتال MT-۱۲، یا MC-9b با کنتاکت 1NO+1NC و بیمتال MT-۳۲. هر دو جریان AC-3 برابر ۹ آمپر و توان ۴ کیلووات دارند.
کنتاکتور ۹ آمپر زیمنس چه کدی دارد؟
3RT2016 در سایز S00 یا 3RT2023 در سایز S0؛ مثلاً 3RT2016-1AP01 یعنی بوبین ۲۳۰ ولت AC و یک کنتاکت کمکی NO.
جریان AC-1 کنتاکتور ۹ آمپر چقدر است؟
در LC1D09 اشنایدر، MC-9b ال اس و HGC9 هیوندای ۲۵ آمپر و در 3RT2016 زیمنس ۲۲ آمپر است. این عدد فقط برای بار اهمی ملاک است، نه موتور.
برای کنتاکتور ۹ آمپر کدام بیمتال را بگیرم؟
بیمتال همبرند با رنجی که جریان پلاک موتور نزدیک وسط آن باشد؛ برای موتور ۴ کیلووات رنج ۷ تا ۱۰ آمپر مثل LRD14 اشنایدر یا رنج ۸ تا ۱۲ آمپر HGT18 هیوندای.
