کنتاکتور ال اس Metasol MC یکی از رایج‌ترین کنتاکتورهای بازار ایران است و در تابلوهای پمپ، فن، کمپرسور، آسانسور و ماشین‌آلات صنعتی زیاد دیده میشود. نام هر مدل با MC شروع میشود، عدد بعد از آن جریان نامی AC-3 را نشان می‌دهد و حرف کوچک a یا b در انتهای کد، نسخه‌ی بدنه و تعداد کنتاکت کمکی را مشخص می‌کند. در این راهنما جدول مدل‌های MC-6a تا MC-150a، تفاوت نسخه‌های a و b، بیمتال هم‌خانواده و نکات خرید را می‌بینید.
نام‌گذاری کنتاکتورهای Metasol MC
نمونه: MC-32a با بوبین ۲۲۰ ولت AC
- MC: کنتاکتور مغناطیسی سری Metasol ال اس الکتریک
- 32: جریان نامی AC-3 برابر ۳۲ آمپر در ولتاژ ۳۸۰ ولت
- a یا b: نسخه‌ی مدل. در سایزهای کوچک، نسخه‌ی a یک کنتاکت کمکی (1NO یا 1NC) و نسخه‌ی b دو کنتاکت کمکی (1NO+1NC) دارد.
ولتاژ بوبین در کد اصلی نیست و جداگانه ذکر میشود؛ مثلاً «MC-32a بوبین AC220V». در بیشتر تابلوهای ایران بوبین ۲۲۰ ولت AC استفاده میشود، اما بوبین‌های ۲۴، ۱۱۰ و ۳۸۰ ولت AC و نسخه‌های DC هم تولید می‌شوند. هنگام سفارش، ولتاژ بوبین را حتماً اعلام کنید.
جدول مدل‌های کنتاکتور ال اس Metasol MC
مقادیر جدول از کاتالوگ ال اس برای رده‌ی AC-3 در ۳۸۰ ولت استخراج شده است. جریان AC-1 جریان حرارتی برای بارهای اهمی و غیرموتوری است:
| مدل | جریان AC-3 (۳۸۰ V) | توان موتور ۳۸۰ V | جریان AC-1 | کنتاکت کمکی داخلی |
|---|---|---|---|---|
| MC-6a | 7 A | 3 kW | 25 A | 1NO یا 1NC |
| MC-9a | 9 A | 4 kW | 25 A | 1NO یا 1NC |
| MC-12a | 12 A | 5.5 kW | 25 A | 1NO یا 1NC |
| MC-18a | 18 A | 7.5 kW | 32 A | 1NO یا 1NC |
| MC-9b | 9 A | 4 kW | 25 A | 1NO+1NC |
| MC-12b | 12 A | 5.5 kW | 27 A | 1NO+1NC |
| MC-18b | 18 A | 7.5 kW | 32 A | 1NO+1NC |
| MC-22b | 22 A | 11 kW | 45 A | 1NO+1NC |
| MC-32a | 32 A | 15 kW | 55 A | 2NO+2NC |
| MC-40a | 40 A | 18.5 kW | 60 A | 2NO+2NC |
| MC-50a | 50 A | 22 kW | 100 A | 2NO+2NC |
| MC-65a | 65 A | 30 kW | 115 A | 2NO+2NC |
| MC-75a | 75 A | 37 kW | 125 A | 2NO+2NC |
| MC-85a | 85 A | 45 kW | 135 A | 2NO+2NC |
| MC-100a | 105 A | 55 kW | 160 A | 2NO+2NC |
| MC-130a | 130 A | 60 kW | 200 A | 2NO+2NC |
| MC-150a | 150 A | 75 kW | 250 A | 2NO+2NC |
سری Metasol در سایزهای بزرگ‌تر هم ادامه دارد (MC-185a، MC-225a، MC-265a، MC-330a، MC-400a و تا MC-800a) که برای موتورهای بزرگ و تابلوهای اصلی کاربرد دارند. برای این سایزها مشخصات را از کاتالوگ سازنده کنترل کنید.
تفاوت MC-9a و MC-9b
هر دو برای موتور ۴ کیلووات مناسب‌اند. MC-9a فقط یک کنتاکت کمکی دارد (هنگام سفارش باید NO یا NC بودن آن مشخص شود) و MC-9b یک کنتاکت NO و یک NC دارد. در مدار فرمان معمولی که کنتاکت NO برای خودنگه‌دار و کنتاکت NC برای اینترلاک یا چراغ لازم است، نسخه‌ی b انتخاب راحت‌تری است. بیمتال این دو هم متفاوت است: MC-9a تا MC-18a با MT-۱۲ و MC-9b تا MC-40a با MT-۳۲ جفت می‌شوند.
بیمتال هم‌خانواده (Metasol MT)
| کنتاکتور | بیمتال | بازه‌ی کلی تنظیم |
|---|---|---|
| MC-6a تا MC-18a | MT-12 | ۰.۱ تا ۱۸ A |
| MC-9b تا MC-22b، MC-32a و MC-40a | MT-32 | ۰.۱ تا ۴۰ A |
| MC-50a و MC-65a | MT-63 | ۴ تا ۶۵ A |
| MC-75a تا MC-100a | MT-95 | ۷ تا ۱۰۰ A |
| MC-130a و MC-150a | MT-150 | ۳۴ تا ۱۵۰ A |
هر بیمتال چند رنج تنظیم دارد و رنج باید بر اساس جریان پلاک موتور انتخاب شود. رنج‌های رایج هر سری در صفحه‌ی محصولات بیمتال درج شده و اصول تنظیم در راهنمای بیمتال آمده است.
انتخاب کنتاکتور ال اس بر اساس موتور
- جریان پلاک موتور را بخوانید. توان کیلووات به‌تنهایی کافی نیست؛ ضریب توان و راندمان جریان را تغییر می‌دهد.
- کنتاکتوری با جریان AC-3 مساوی یا بزرگ‌تر انتخاب کنید. مثلاً موتور ۱۱ کیلووات با جریان حدود ۲۲ آمپر با MC-22b راهاندازی میشود.
- شرایط سنگین را در نظر بگیرید. در راهاندازی و توقف پیاپی یا کار اینچینگ، یک سایز بزرگ‌تر بگیرید.
- کنتاکت کمکی لازم را بشمارید. اگر کنتاکت داخلی کافی نیست، بلوک کمکی جانبی هم‌خانواده اضافه کنید.
برای انتخاب سریع کل راه‌انداز شامل کلید، کنتاکتور و بیمتال از ابزار انتخاب راه‌انداز موتور استفاده کنید. معادل مدل‌های ال اس با اشنایدر و زیمنس در مقایسه‌ی برندهای کنتاکتور آمده است.
کنتاکتور ال اس در راهاندازی ستاره مثلث
برای موتورهای بزرگ‌تر از حدود ۱۱ کیلووات، راهاندازی ستاره مثلث رایج است. در این مدار سه کنتاکتور لازم است: کنتاکتور اصلی و کنتاکتور مثلث هر کدام با حدود ۵۸ درصد جریان نامی موتور و کنتاکتور ستاره با حدود یک‌سوم جریان موتور انتخاب می‌شوند. بیمتال هم در مسیر کنتاکتور اصلی قرار می‌گیرد و روی حدود ۵۸ درصد جریان پلاک تنظیم میشود. جدول زیر انتخاب نمونه را برای چند موتور رایج ۳۸۰ ولت نشان می‌دهد:
| توان موتور | جریان تقریبی | کنتاکتور اصلی و مثلث | کنتاکتور ستاره |
|---|---|---|---|
| 22 kW | حدود ۴۲ A | MC-32a | MC-18b |
| 30 kW | حدود ۵۷ A | MC-40a | MC-22b |
| 45 kW | حدود ۸۵ A | MC-50a | MC-32a |
| 55 kW | حدود ۱۰۳ A | MC-65a | MC-40a |
جریان‌ها تقریبی است و ملاک نهایی جریان پلاک موتور است. سیم‌کشی و تنظیم تایمر این مدار در راهنمای مدار ستاره مثلث توضیح داده شده است.
نکات خرید کنتاکتور Metasol
- مدل را با حرف a یا b بنویسید؛ «MC-۱۸» بدون حرف مبهم است.
- ولتاژ بوبین را مشخص کنید و با ولتاژ مدار فرمان تابلو تطبیق دهید.
- در تعویض کنتاکتور روی تابلوی موجود، اندازه‌ی بدنه و محل ترمینال‌ها را کنترل کنید؛ بدنه‌ی نسخه‌های a و b یکسان نیست.
- برای تشخیص علت خرابی کنتاکتور قبلی، راهنمای عیب‌یابی کنتاکتور را ببینید تا خطا تکرار نشود.
قیمت روز هر مدل در صفحه‌ی همان محصول درج شده است. برای خرید تعداد بالا یا فهرست کامل تابلو، از سفارش سریع استفاده کنید؛ لمپاولت فاکتور رسمی صادر می‌کند و به سراسر کشور ارسال دارد.
سؤالات متداول
کنتاکتور MC-32a ال اس برای چه موتوری مناسب است؟
MC-32a جریان AC-3 برابر ۳۲ آمپر در ۳۸۰ ولت دارد و برای موتور سه‌فاز تا ۱۵ کیلووات با راهاندازی مستقیم مناسب است. دو کنتاکت NO و دو کنتاکت NC داخلی دارد و بیمتال آن از سری MT-۳۲ است.
تفاوت حرف a و b در کنتاکتور ال اس چیست؟
در سایزهای کوچک، نسخه‌ی a یک کنتاکت کمکی (NO یا NC) دارد و با بیمتال MT-۱۲ جفت میشود؛ نسخه‌ی b یک کنتاکت NO و یک NC دارد و با بیمتال MT-۳۲ کار می‌کند.
کنتاکتور ال اس برای موتور ۲۲ کیلووات کدام است؟
برای موتور ۲۲ کیلووات ۳۸۰ ولت با راهاندازی مستقیم، MC-50a با جریان AC-3 برابر ۵۰ آمپر مناسب است و بیمتال آن از سری MT-۶۳ انتخاب میشود.
ولتاژ بوبین کنتاکتور ال اس از کجا معلوم میشود؟
ولتاژ بوبین در نام مدل نیست و روی برچسب بوبین و بسته‌بندی درج میشود. هنگام سفارش باید آن را جداگانه اعلام کنید؛ رایج‌ترین گزینه در ایران ۲۲۰ ولت AC است.
آیا بیمتال اشنایدر روی کنتاکتور ال اس نصب میشود؟
خیر. بیمتال هر برند برای نصب مستقیم زیر کنتاکتور همان برند طراحی شده است. برای کنتاکتورهای Metasol MC از بیمتال Metasol MT هم‌سایز استفاده کنید.
